Üstad Ali Ulvi Kurucu’nun hatıralarında ilk İmam Hatip Okulu’nun kuruluş hikayesi de yer aldı. İşte Celal Hoca’nın tarihe adanan gayreti:

M. Ertuğrul Düzdağ tarafından kaleme alınan Ali Ulvi Kurucu’nun hatıralarının dördüncü kitabında ilk İmam Hatip Okulu’nun kuruluş hikayesi de yer aldı. Merhum Üstad Ali Ulvi Kurucu’nun merhum Celâl Hoca’nın (Celalettin Ökten) ağzından aktardığı ilk İmam Hatip Okulu’nun ‘tarihe emanet edilen’ hikayesi oldukça çarpıcı…

İmam Hatip mücadelesinde Celâl Hoca‘nın yanı sıra dönemin Maarif Vekili (Milli Eğitim Bakanı) Tevfik İleri ve Başbakan Adnan Menderes‘in de gayretleri dikkat çekiyor.

İşte “Ankara’da bir ay süründüm” diyen Celâl Hoca’nın ağzından aktarılan göz yaşartıcı hikaye:

“İMAM HATİP OKULLARI İÇİN NASIL İZİN ALINDI?”

Celâl Hoca merhum, hak yolunda mücadeleci, azimli, kararlı bir insandı. İmam Hatip Okulları’nın Türkiye’de ilk açılışı onun azmi ve ısrarı sayesinde, lütf-i İlâhî’nin tecellisi ile olmuştur, dersek mübalağa etmiş olmayız.

Bu bahsi fakir, kendisinden, muhtelif zamanlarda dinlediğim şekilde, tarihe emanet etmek isterim. Esasen bu hadiseye ve safhalarına şahit olmuş bulunan herkesin, bildiğini yazması da vicdanî, dinî ve tarihî bir borç hükmündedir…

İşte Celâl Hocamızın Ankara’da Tâlim Terbiye Kurulu’ndan İmam hatip Okullarının açılmasına dair izin alışının, Hoca’nın ağzından dinleyip de bugün hatırlayabildiğim kadarıyla hikâyesi:

CELALETTİN ÖKTEN HOCANIN ANLATTIKLARI

Celâlettin Ökten Hoca.

 

Merhûm Celâleddin Ökten Hocamız şöyle anlatmıştı:

Memleketimizde 1940’lı yıllarda, halkın ağzında dolaşan bir söz vardı, “Cenazelerimizi yıkayacak imam kalmayacak!..”

Bu söylentide doğruluk payı vardı. Bazı köylerde imam olmadığı ve ölenlerin yıkanıp gömülmesi için yakın köylerden imam gelmesinin beklendiği bilinen bir şeydi. Zaman geçtikçe, bu halin daha kötüleşeceği de belli idi…

“ASIL İMANLARI YIKAYACAK HOCA YOKTU”

Halbuki asıl tehlike bu değildi… Cenazenin üzerine bir teneke su atarsın yahut bir havuza, bir göle batırırsın yıkarsın… Avam: Cenazemizi yıkayacak hoca kalmadı, der; hocayı, cenaze namazından ibaret bilir… Fakat asıl tehlike şu idi ki milletin imanını yıkayacak, ruhunu yıkayacak, aklını yıkayacak hoca kalmamıştı; kalmayacaktı…

Memleketin imanını yıkayan, koruyan, Mustafa Sabri Efendiler, Hamdi Efendiler, Naim Beyler, Akif Beyler, Ferid Beyler, İzmirli İsmail Hakkı Beyler gitmişti…

Memleketin imanı gidiyordu. Memleket, sade cehaletin değil, küfrün istilâsına giriyor; küfrün silindiri altında eziliyor, eriyordu…

“TEVFİK İLERİ TALEBEM İDİ”

Ne yapıp edip, küfrün kalesinde bir delik açmak için, bir İmam Hatip Okulu’nun açılmasına arkadaşlarla karar verdik… Elimde baston, rahatsız hâlimle trene bindim; Ankara’ya gittim. O günün Maarif Vekili olan Tevfik İleri merhum, talebelerimden idi. Terbiyeli bir talebe idi. Beni unutmamıştı…

Daha önce de onun tavassutu ile Başbakan Adnan Menderes‘in oğullarına Kur’ân-ı Kerîm okutmak, dinî bilgiler öğretmek için beni tâyin etmişlerdi. O işin de tek âmili Tevfik İleri idi. Adnan Bey’in oğullarının İstanbul’da olduğu günlerde, Hâriciye Vekili Fatin Rüştü Zorlu‘nun evine gider, çocuklara ders verirdim. Bunu herkes de bilmez.

Tevfik İleri ile daha önce konuşmuştum, “Hocam Ankara’ya gelin. Ümit ederim ki, inşâallah bu İmam Hatip kararını çıkarırız” demişti.

 

İMAM HATİP OKULLARI İÇİN NASIL İZİN ALINDI?

Ankara’da bir otelde kaldım. Günler geçiyor, Tevfik İleri’nin verdiği emirler, Tâlim Terbiye Daire’sinden bir türlü çıkmıyor. Bekle bekle bir ses yok… Tevfik İleri’nin talebem olması, gelin demesi, bana güç vermişti. Fakat işin bu kadar zor olacağı, Masonların, dönmelerin, Bakan’ı dahi dinlemeyecekleri hesapta yoktu. Bir ay uzayacağını ise hiç beklemiyordum…

Müdür:

“Mevzuat, kanunlar müsaade etmiyor. Bunun için Tevhîd-i Tedrisat Kanunu’nun değişmesi lâzımdır. Bu kanun ile İmam Hatip Mektepleri kapatılmış; o günden bu güne, buna dair bir kanun da çıkmamış… Karar, bizim selâhiyetimizin dışındadır. Parlamento’dan bir kanun çıkması lâzım. Biz böyle bir izin veremeyiz” diyor, direniyordu.

“PARAM BİTTİ, ÇAY-EKMEK YİYORUM”

Müdür olacak adam, sarı bir herif… Yılan gibi bakışları var… Beni çok soğuk karşılıyor. Diyebilse, bana “Hoca defol git!” diyecek… Demedi ama bakışları öyle… Bir ay boyunca, her gittiğimde, bu dönme, beni “Yine mi geldin Hoca! Boşuna yorulma!..” diyen bakışlarla karşılıyor.

Bir ay Ankara’da süründüm. Çamaşırım kalmadı. Param bitti. Akşamları, otelden aldığım çayla, odamda ekmeği çaya batırıp yemek zorunda kaldım. Artık uykularım kaçıyordu. Hatta bir gece kaşınmaya başladım.

“BİTLENECEĞİM, ALTIMA KAÇIRIYORUM”

“Eyvah, bitlendim mi acaba?” diye korktum, gözlüğümü takıp bakındım… Çünkü temiz çamaşırım kalmamıştı. Girişken bir kimse değilim. Davet eden kimse de yok. Ancak Tâlim Terbiye Kurulu’na ve Tevfik Bey’e giderim, otele dönerim.

Vallahi Ali Ulvi Bey, bir ay içinde kimseye söylemedim: Oturup beklerken, bacağımın altına mendil koyuyordum. Prostatım var, kaçırıyorum. “Abdeste gideceğim” de diyemiyorum ki; “Ulan, abdestini tutamayan adamın, burada ne işi var” derler mi diye…

ADNAN MENDERES HAYRET ETTİ VE ÜZÜLDÜ

Nihayet bir gün, artık çok sıkıldım, rahatsızlandım… Sarı adam, gittiğimde artık yüzüme bile bakmaz olmuştu… Bastonuma dayandım:

“Buradan doğru trene gideyim” diye kalktım. Yalnız Tevfik İleri Bey’e bir daha uğrayayım, hem vedâ edeyim dedim. Tevfik Bey, o kırgın halimi gördü; rengimi beğenmedi:

“Hocam, siz rahatsızsınız…”‘

“Tevfik Bey, ben gidiyorum…” dedim… Üzüldü; düşündü:

“Hocam iyi sabretmişsiniz… Son bir çare olarak, meseleyi Adnan Bey’e açalım”dedi.

Birlikte Adnan Menderes Bey’e, başvekâlete gittik. Vaziyeti anlattık. Adnan Bey hayret etti, üzüldü. Tâlim Terbiye Dairesi’ndeki bir adamın, Bakana karşı koyduğuna şaştı:

“Bu derece mi Tevfik Bey?”

“Evet, efendim, bu derecedir…”

 

ADNAN MENDERES’İN PLANI

Başbakan biraz düşündükten sonra dedi ki:

“Hocam, yarın siz Tevfik Bey’e gelin; Tevfik Bey’le beraber Tâlim Terbiye’ye gidin… Ben aynı saatte baskın yapayım… Bir de bu şekilde tecrübe edelim. Belki Allah yardımcımız olur.”

Ertesi gün Adnan Bey’in dediği gibi, Tevfik Bey’le birlikte Tâlim Terbiye’ye gittik. O memurun masasında iken Başbakan geldi.

Girer girmez selâm verdi. Sonra:

“Tevfik Bey neredesin yahu! Ne zaman sorsam, Tâlim Terbiye’de diyorlar!.. Nedir bu?.. Allah aşkına senin Tâlim Terbiye’de bu kadar ne işin var?..”

“Efendim, Celâl Okten Hoca, benim hocamdır. Bir aydan beri buradadır…”

“Hayırdır ne işi varmış?..”

Tevfik Bey, “Efendim, böyle böyle…” diye anlattı…

Lâzım olanı yazın, ben imza ederim!..

Adnan Bey, memura sordu:

“- Beyefendi bunun mahzuru nedir?”

“- Efendim, bana meşguliyetimin dışında bir teklif yapılıyor. Ben böyle bir karar veremem. Böyle bir müsaadeyi benden istiyorlar. Benden çıkması lâzımmış. Binaenaleyh mevzuat böyle bir karar vermeme müsaade etmez. Vekil Bey üzerime büyük baskı yapıyor…”

“- Peki, Tevfik Bey’in verdiği tâlimat kâfi gelmiyorsa; emri ben vereyim: Bu emri günün Başvekili vermiş deyin…”

“- Muhterem başvekilim, ben mes’ul olurum; şifahî emir beni kurtaramaz…”

“- O halde, lâzım olanı yazın, ben imza edeyim…”

Merhum Adnan Menderes’in bu kararlı tavrı karşısında, artık Tâlim Terbiye Dairesi Başkanlığı’nın söyleyecek sözü kalmadı.

BİNA BİZDEN, MAAŞLAR BİZDEN

Bizim vekâletten bir şey istediğimiz de yok… Binayı bulacağız, kirası, bakımı; idareciler, öğretmenler, hademe vs. maaşları, hepsi bize ait olacak…

Tevfik Bey de sormuştu:

“Hocam nereye açacaksınız? Kimler okutacak?..”

“Siz hele bize bir izni verin; Allah’ın lutf ü keremi ile onlar bulunur…”

O gün, benim için bayram oldu. İstanbul’dan telgraf çekip sorarlar:

“Ne zaman geleceksin?”

“Geldim, geliyorum” derken, neyse müjdeyle döndüm.

“O GÜN NASIL ÇILDIRMADIM HÂLÂ ŞAŞARIM”

O gün, muvafakat emrini alıp da, Başvekâletten otele gelirken, nasıl çıldırmadım, nasıl aklımı kaybetmedim, diye hâlâ şaşarım… Ne evlendiğim gün, ne de icazet aldığım zaman böyle sevindim.

O gün bu kadar sevinmiştim!.. Bu dereceden fazla, bunu bastıran bir sevinci, ancak Beytullah’ı gördüğüm zaman hissettim…

Artık hemen Başvekâlet’e Adnan Bey’e teşekküre gittim… Yâhu geçen günler, nasıl unutuluyor; bunları bilmek lâzım… Tarih bunun için, ibret almak için lâzımdır.”